Thursday, June 22, 2017 | پنجشنبه 01 سرطان 1396
آخرین اخبار
پربیننده ترین اخبار
تبلیغات
ورود به سیستم
  • عضویت
  • بازیابی گذرواژه
1393/02/25 کشف حقيقت اشعار بيدل با مطالعه آثار بيدل‌پژوهي ميسر مي‌شود

شرح مطلب

کارشناس فرهنگي تاجيکستان با اشاره به جايگاه و اهميت ميرزا عبدالقادربيدل در شبه قاره و آسياي مرکزي به دلايل اهميت نگارش کتابي تازه در حوزه بيدل‌پژوهي اثر «کامران زماني نعمت‌سرا» پرداخت.

شاه منصور شاه ميرزا خواجه اف کارشناس فرهنگي تاجيکستان در موسسه فرهنگي اکو به بررسي زندگي بيدل دهلوي و کتاب‌هايي که تاکنون در راستاي تفسير اشعار وي به چاپ رسيده، پرداخت که متن مصاحبه با وي به شرح زير است.
بيدل يکي از پرمحصول‌ترين اديبان فارسي زبان است که تعداد رباعيات وي به 4000 نيز مي‌رسد و 2800 غزل دارد که اين غزل‌ها را به آساني نمي‌توان درک کرد.
همانطور که وي بارها در غزليات خود به اين مهم اشاره کرده است که «اگر مي‌خواهي به دنياي شعر من وارد شوي، تنها وقت خود را هدر مي دهي و زمان خود را از دست مي‌دهي چرا که من قلعه‌اي ساخته‌ام و کليد آن را به دور انداختم.»

سير فکرم آسان نيست، کوهم و کوتل دارم

***

شاه منصورشاه ميرزا در ادامه تأکيد کرد که در همين راستا کامران زماني نعمت سرا با مروري بر سابقه بيدل پژوهي در شبه قاره، افغانستان و ايران شروع به شرح کتابي با عنوان «آينه دار حيرت» کرد که به نظر من براي ورود به اشعار بيدل و کشف حقايق اشعار وي بايد اين کتاب را خواند.
در همين راستا 2 کتاب از وي در سراي اهل قلم رونمايي شد که 2 جلد ديگر آن نيز قرار است در مدت يک ماه آينده رونمايي شود و 56 جلد ديگر هم در راه است و در هر کدام از اين نسخه‌ها، شرح 50 غزل را در درون خود گنجانده است.
وي تصريح کرد، همانطور که همگان در جريان هستند، بيدل در منطقه، شاعر بسيار پرآوازه‌اي است و در آسياي مرکزي حتي در سمرقند و بخارا که مهد تمدن فارسي بوده در چند سال گذشته محافل بيدل خواني برگزار مي‌شد، و همچنان که در ايران حافظ مشهورترين شاعر است در اين مناطق نيز بيدل جزء پرآوازه ترين شاعران محسوب مي‌شود.
اين پژوهشگر حوزه ادب فارسي در ادامه عنوان کرد که تاکنون چندين شاعر پرآوازه در مورد بيدل کتاب‌هايي را به چاپ رسانده‌اند که در ميان آنها، استاد «عيني» هم که خود پدر ادبيات تاجيک است و« نقيب خان طغرل احراري» که در سال 1919 به شهادت رسيد، جزء موفقترين آنها بود.
احراري در اشعار مختلف از عشق و ارادت خود به بيدل سخن مي‌گويد و حتي از او با عنوان «خاتم و پيغمبر اهل سخن» ياد مي‌کند. احراري چندين غزل در استقبال از غزل‌هاي بيدل سروده است. غزل ذيل شيفتگي او را به بيدل نشان مي‌دهد:

بلند است از فلک مأواي بيدل
نباشد هيچ کس را جاي بيدل
نمايم توتياي ديده ي خويش
اگر يابم غبار پاي بيدل
نديدم از سخنگويان عالم
کسي را در جهان همتاي بيدل
اگر کوه است، باشد طور سينا
وگر دريا بود، درياي بيدل
دل افلاک را سازد مشبک
لواي همت والاي بيدل
به مژگان مي توانم کرد بيرون
اگر خاري خلد بر پاي بيدل
نمي يابم کنون خالي دلم را
زماني از غم و سوداي بيدل
قباي اطلس نه چرخ گردون
بود کوتاه بر بالاي بيدل
به رفعت برتر است از کوه طغرل
جناب حضرت ميرزاي بيدل

کارشناس مسائل فرهنگي تاجيکستان در ادامه افزود: در پژوهش‌هايي که من تاکنون در مورد اين شاعر داشتم، نشان دادم که در افغانستان بيدل شناسي بسيار موفق‌تر از ايران و آسياي مرکزي است به دليل اينکه افغانستان با هند هم مرز بود و هنوز هم پيروان بيدل در آنجا هستند.
خواجه‌اف تأکيد کرد، اشعار بيدل داراي 2 مشخصه است که يکي از آن تفعل زدن است که به اشعار اين شاعر پرآوازه همانند اشعار حافظ مي‌توان تفعل زد.
يکي ديگر از مشخصه‌هاي آن اين است که اشعار وي گزينش ندارد، يعني اگر در اشعار شاعري بتوان گزينش کرد و شاه بيت آن را دريافت اما در مورد بيدل دهلوي نمي‌توان اينکار را کرد زيرا تمام ابيات اشعار وي پر محتوا و داراي رمزو رموز فرامواني است.
اما در مورد رونمايي از کتاب بايد گفت، کساني که مي‌خواهند به دنياي بيدل راه يابند، بدون مطالعه اين کتاب با مشکل مواجه خواهند شد و من با مرور اين کتاب دريافتم که بسيار براي اين کتاب زحمت کشيده شده و واژه به واژه آن از منابع مختلف ادبي ترجمه و تفسير شده است.
به نظر من اين کار را بايد يک پژوهشگاه انجام دهد اما کامران زماني به تنهايي توانست اين کار را به سرانجام رسانده که اين اقدام ارزشمند وي جاي سپاس دارد.
اين کتاب بايد هرچه بيشتر در خدمت علاقمندان قرار و مورد نقد و نشست با شرکت پژوهشگران و انديشمندان حوزه ادب مورد بررسي قرار بگيرد تا هرچه بيشتر نواقص آن ريشه يابي و مشکلات آن برطرف شود.

 
ارسال نظر
نام :
ایمیل :
وب سایت :
نظر :